محمد میرخانی، معاون اجتماعی و پارلمانی سازمان نظام پزشکی ایران، روز جمعه ۱۰ بهمن گفت: «در اعتراضات اخیر، فارغ از اینکه بدانیم به چه علت و چند نفر، برخی از پزشکان هم هستند که دستگیر شدهاند.»
این نخستین اظهار نظر رسمی از سوی مقامهای نظام پزشکی کشور درباره دستگیری کادر درمان در جریان اعتراضات اخیر است. با این حال، میرخانی از نبود دسترسی به اطلاعات مستند و شفاف در این زمینه خبر داد.
به گفته او «گزارش و آمار رسمی و موثقی از پزشکان بازداشتشده بهآسانی در دسترس نیست و بیشتر اطلاعات از طریق گفتوگوهای غیررسمی میان همکاران به دست میآید.»
گزارشهای مردمی پیشتر، از بازداشت، احضار و تعلیق برخی پزشکان، پرستاران و کادر درمانی بهدلیل کمک به مجروحان اعتراضات یا امتناع از ارائه اطلاعات شخصی بیماران به نیروهای امنیتی حکایت داشت.
پیشتر حساب فارسیزبان وزارت امور خارجه ایالات متحده در شبکه اجتماعی ایکس با انتشار مجموعهای از پستها، تولید «وحشت غیرقابل وصف» توسط جمهوری اسلامی را محکوم کرد و رفتار حکومت با معترضان را «ترور دولتی» خواند.
در یکی از این پستها آمده است: «رژیم جمهوری اسلامی ایران معترضان مجروح را از بیمارستانها ربوده و خانوادههایی را که به دنبال عزیزان خود میگردند، مورد آزار قرار میدهد.»
وزارت خارجه آمریکا این اقدامات را با صحنههای فیلمهای وحشت مقایسه کرده و نوشته است: «اینها همان نوع جنایاتی هستند که در فیلمهای ترسناک میبینید. و در واقع، دقیقاً همین است.»
بر اساس این بیانیه، حکومت ایران «عملاً وحشتی غیرقابل وصف را بر مردم ایران تحمیل کرده است» و «معترضان مسالمتآمیز و بیسلاح را در خیابانها به گلوله میبندد، بیمارستانها را به میدان شکار تبدیل میکند و خانوادههای عزادار را مجبور میکند تا فقط برای بازپسگیری اجساد عزیزانشان، باج بپردازند.»
وزارت خارجه آمریکا با رد هرگونه مشروعیت برای چنین رفتارهایی تأکید کرده است: «هیچ دولت متمدنی چنین رفتاری ندارد. این قانون و نظم نیست، این ترور دولتی است.»
این نهاد همچنین با تمرکز بر پرونده دکتر علیرضا گلچینی، از سرکوب سیستماتیک کادر درمان ایران توسط حکومت جمهوری اسلامی بهشدت انتقاد کرده است.
در پستی آمده است: «پزشکان ایرانی سوگند یاد میکنند که منافع بیماران خود را در اولویت قرار دهند، به کسی آسیب نرسانند و بالاترین استانداردهای اخلاقی را رعایت کنند. با این حال، حکومت صرفاً بهدلیل درمان معترضان زخمی، کادر درمان را مجازات میکند؛ یعنی دقیقاً بهخاطر انجام همان کاری که به آن سوگند خوردهاند: حفاظت از جان انسانها.»
در ادامه آمده است: «دکتر علیرضا گلچینی نمونه بارزی از این بیعدالتی است. او تنها بهخاطر پایبندی به سوگند پزشکیاش، به اعدام محکوم شده است.»
واشنگتن این رفتار را «بیاعتنایی کامل حکومت به ابتداییترین اصول انسانیت» توصیف کرده و هشدار داده است: «جنایتانگاریِ همدلی و تبدیل درمانگران به دشمن، خیانتی عمیق به تمدن و تاییدی بر بربریت است.»
گزارشهای رسیده از ایران نشان میدهد جمهوری اسلامی در جریان سرکوب اعتراضات سراسری، با بازداشت، احضار و تهدید پزشکان و کادر درمان که به مداوای معترضان زخمیشده با گلوله و ساچمه پرداختهاند، به گفته فعالان حقوقبشر، «گروگانگیری کادر درمان» را در پیش گرفته است، اقدامی که فعالان حقوق بشر آن را نقض آشکار اصول پزشکی، سوگند حرفهای پزشکان و قوانین بینالمللی میدانند.
بر اساس این گزارشها، دکتر فرهاد نادعلی، پزشک متخصص و جراح ارتوپدی، در گرگان پس از اعتراض به کشتار شهروندان و درمان مجروحان بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شده است.
دکتر علیرضا گلچینی، جراح عمومی، در قزوین بهدلیل کمکرسانی پزشکی به مجروحان اعتراضات و اعتراض به سرکوب بازداشت شده است.
دکتر آمنه سلیمانی، پزشک، در اردبیل بهدنبال حمایت از معترضان و درمان مجروحان بازداشت شده است.
منابع محلی میگویند خانوادههای این پزشکان تاکنون اطلاعی از محل نگهداری، وضعیت حقوقی و اتهامات آنها دریافت نکردهاند.
همچنین گزارشهایی از لاهیجان حاکی است که چند پزشک و پرستار به دلیل درمان مصدومان ساچمهای و گلولهای از سوی نهادهای امنیتی احضار شدهاند. به گفته منابع مطلع، برخی از این افراد با تهدید به پروندهسازی قضایی و محرومیت شغلی، از ادامه ارائه خدمات درمانی به مجروحان منع شدهاند.
