بر اساس اعلام نتبلاکس، وبسایت مرجع دادههای پایش اینترنت، اتصال کاربران به شبکه با گذشت بیش از ۲۰۰ ساعت از قطع سراسری و کامل اینترنت در ایران، به میزان بسیار جزئی افزایش یافته است.
در عین حال، سطح کلی دسترسی هنوز در حدود ۲ درصد شرایط عادی اعلام شده و گفته شده که هیچ گونه نشانهای از بازگشت اینترنت به وضعیت نرمال مشاهده نمیشود.
طبق اعلام کارشناسان، افزایش مذکور در سطح دسترسی، تنها به صورت محدود بوده و قسمت کوچکی از زیرساختهای دولتی و شبکههای خاص را شامل میشود و از این رو، دسترسی عمومی کاربران به اینترنت همچنان به طور کلی غیرممکن است.
نتبلاکس، در آغاز سومین روز قطع سراسری اینترنت اعلام کرده بود: «رهبران رژیم ایران به انتشار روایت خود از رویدادها بهصورت آنلاین ادامه دادهاند، در حالی که کلید قطع آنها صداهای نود میلیون ایرانی را خاموش میکند.»
به گفته نتبلاکس، این خاموشی دیجیتال، حقوق و آزادیهای بنیادین شهروندان را نقض میکند و چنین قطعی سراسری نه تنها مانع دسترسی به اطلاعات میشود بلکه "خشونت حکومت را از چشم جهان پنهان میکند" و امکان مستندسازی را کاهش میدهد.
قطع سراسری اینترنت، محدودیت شدید در ارتباطات تلفنی، از جمله تلفنهای همراه و ثابت، در شرایطی صورت گرفت که بر اساس اعلام سازمانهای حقوق بشری، در جریان اعتراضات مردمی دیماه هزاران نفر از مردم در شهرهای مختلف توسط نیروهای حکومت جمهوری اسلامی کشته شدهاند.
هنوز آمار دقیقی از کشتهشدگان اعتراضات در ایران در دست نیست. قطعی اینترنت ابعاد فاجعه را همچنان در هالهای از ابهام قرار داده است.
با وصل شدن یکطرفه تلفن از ایران، خبرها به صورت بسیار محدود به خانوادهها در خارج از کشور داده میشود. با این حال، روشهای محدودی نیز برای تماس تلفنی از خارج از کشور با داخل ایران وجود دارد.
برخی از آمارها تعداد کشتهشدگان را ۱۲هزار نفر و برخی دیگر این تعداد را به مراتب بیش از اینها ارزیابی کردهاند. با این حال، عدم دسترسی مستقل به منابع داخل کشور، امکان راستیآزمایی دقیق شمار جانباختگان و بازداشتشدگان را از بین برده است.
جمهوری اسلامی از پنجشنبه ۱۸ دیماه (۸ ژانویه) و همزمان با گسترش اعتراضات، به قصد افزایش سرکوب، شبکه اینترنت را به طور سراسری در ایران قطع کرد. گفته میشود تصاویر گسترده از اجساد کشتهشدگان و گزارشهای اعتراضات در این روزها تنها از طریق معدود کاربرانی که به استارلینک دسترسی داشتند، منتشر شده است.
چالشهای پیشروی استارلینک در جریان اعتراضات ایران
با وجود انتشار گزارشهایی از دسترسی برخی کاربران به اینترنت ماهوارهای استارلینک در ایران و همچنین ارائه رایگان آن به مردم در شرایط اعتراضات، اما ظاهرا ارتباط اینترنتی از طریق استارلینک نیز با دشواریهای بسیاری روبروست.
به گزارش خبرگزاری رویترز، حکومت ایران اکنون برای مختل کردن سیگنالهای استارلینک از جمِرها و جیپیاس جعلی استفاده میکند.
این گزارش میافزاید که سرکوب مخالفان در ایران، در حال تبدیل شدن به یکی از سختترین آزمونهای امنیتی تا به امروز برای استارلینک ایلان ماسک به شمار میرود.
این در حالی است که استارلینک به گفته این خبرگزاری، از زمان بهکارگیری آن در جریان جنگ اوکراین، به عنوان یک شریان حیاتی در برابر قطع اینترنت تحمیلی دولتها عمل کرده است.
رویترز با اشاره به این که اسپیسایکس، شرکت مالک استارلینک، در پی خیزش سراسری، این سرویس ماهوارهای را برای ایرانیان رایگان کرد، مینویسد که این اقدام، شرکت فضایی ایلان ماسک را در مرکز یک کانون ژئوپلیتیکی دیگر قرار میدهد.
این گزارش میافزاید که تیمی از مهندسان مستقر در آمریکا اکنون در برابر اقدامات حکومتی مجهز به جمِرهای ماهوارهای و تاکتیکهای جعل سیگنال قرار گرفتهاند.
برخی کارشناسان میگویند که عوامل جمهوری اسلامی در تهران و شهرستانها با استفاده از تجهیزات اسکنر، به دنبال تشخیص سیگنالهای وایفای میگردند تا از این طریق منابع استارلینک در شهرها را شناسایی کنند.
متخصصان امنیت شبکه پیشنهاد میکنند که کاربرانی که از طریق استارلینک به اینترنت وصل شدهاند به دستورالعملهای امنیتی لازم در این زمینه توجه کنند و تنظیمات آن را به شکلی تغییر دهند که احتمال شناسایی به حداقل برسد.
دویچه وله
