دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد که به دلیل موضع ایران در مذاکرات صلح، سفر نمایندگانش، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، به اسلامآباد را لغو کرده است. اهمیت موضوع: قرار بود این فرستادگان در سفری که با هدف شکستن بنبست دیپلماتیک و ایجاد شتاب برای دستیابی به توافق طراحی شده بود، با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، دیدار کنند.
اظهارات طرفین: ترامپ روز شنبه به آکسیوس گفت: «در شرایط فعلی [مذاکرات] هیچ دلیلی نمیبینم که آنها را برای یک پرواز ۱۸ ساعته بفرستم. مسیر خیلی طولانی است. همین کار را میتوانیم تلفنی هم انجام دهیم. اگر ایرانیها بخواهند، میتوانند با ما تماس بگیرند. ما قرار نیست فقط برای نشستن و وقتگذرانی سفر کنیم.»
در پاسخ به این پرسش که آیا این تصمیم به معنای ازسرگیری جنگ است، ترامپ گفت: «نه. چنین معنایی ندارد. هنوز دربارهاش فکر نکردهایم.»
او افزود: «همه کارتها دست ماست. قرار نیست برویم آنجا که فقط بنشینیم و درباره هیچ صحبت کنیم.»
آخرین تحولات: ترامپ بعدازظهر شنبه به خبرنگاران گفت که دیدار با ایرانیها تا روز سهشنبه انجام نخواهد شد و بنابراین سفر به پاکستان را اتلاف وقت دانسته است.
او همچنین گفت پیشنهادی که عراقچی روز شنبه از طریق پاکستانیها ارائه داده، کافی نبوده است.
ترامپ گفت: «آنها یک متن به ما دادند که باید بهتر میبود و جالب اینکه به محض اینکه من سفر را لغو کردم، ظرف ۱۰ دقیقه یک متن جدید دریافت کردیم که خیلی بهتر بود... آنها امتیازهای زیادی دادند، اما کافی نبود.»
تصویر کلی: با وجود اینکه ترامپ اوایل این هفته آتشبس با ایران را تمدید کرد، تلاشهای دیپلماتیک در روزهای اخیر پیشرفتی نداشته است.
مقامهای آمریکایی گفته بودند جناحهای مختلف در ایران فرصت کوتاهی دارند تا بر سر یک پیشنهاد واحد به توافق برسند.
ترامپ روز شنبه در پستی در شبکه «تروث سوشال» پس از لغو سفر نوشت: «در داخل ‘رهبری’ آنها درگیری و سردرگمی شدیدی وجود دارد. هیچکس نمیداند چه کسی مسئول است، حتی خودشان.»
جزئیات بیشتر: عراقچی روز شنبه در اسلامآباد با نخستوزیر پاکستان، فرمانده ارتش و وزیر خارجه این کشور دیدار کرد؛ مقامهایی که نقش میانجی میان دو طرف را بر عهده دارند.
اما این گفتوگوها بدون پیشرفت قابل توجه پایان یافت. عراقچی نیز بدون آنکه تعهدی برای دیدار با ویتکاف و کوشنر در صورت سفر آنها به پاکستان بدهد، اسلامآباد را ترک کرد.
وزیر خارجه ایران در این دیدارها تأکید کرده است که ایران رفع محاصره دریایی آمریکا را بهعنوان پیششرط مذاکرات مطالبه میکند.
حدود یک ساعت پس از ترک اسلامآباد توسط عراقچی، ترامپ تصمیم به لغو این سفر گرفت.
عراقچی نیز در پیامی در شبکه ایکس، ضمن تشکر از تلاشهای پاکستان نوشت: «هنوز باید دید آیا ایالات متحده واقعاً درباره دیپلماسی جدی است یا نه.»
آنچه باید زیر نظر داشت: گام بعدی مشخص نیست، اما متحدان ترامپ از او خواستهاند فشار بر ایران را ادامه دهد — حتی اگر این به معنای ازسرگیری عملیات نظامی باشد.
سناتور لیندزی گراهام در پیامی در شبکه ایکس نوشت: «به نظر من، اولویت اصلی ایالات متحده و جهان باید اعمال کنترل قاطع بر تنگه هرمز و تضمین آزادی کشتیرانی طبق قوانین بینالمللی باشد.»
او افزود: «برای دستیابی به این هدف، ممکن است در کوتاهمدت به دخالت نظامی آمریکا نیاز باشد. این اقدام، با توجه به اهمیت بازگرداندن آزادی کشتیرانی در این تنگه، کاملاً ارزش ریسک آن را دارد.»
باراک راوید / آکسیوس
