منبعی آگاه به پیشنهادها روز دوشنبه اعلام کرد ایران و ایالات متحده طرحی برای پایان دادن به درگیریها دریافت کردهاند که میتواند از امروز اجرایی شود و به بازگشایی تنگه هرمز منجر گردد. به گفته این منبع، چارچوبی برای پایان خصومتها توسط پاکستان تهیه و شب گذشته میان ایران و آمریکا رد و بدل شده است. این طرح رویکردی دو مرحلهای را پیشبینی میکند که شامل یک آتشبس فوری و به دنبال آن توافقی جامع خواهد بود.
این منبع افزود: «تمام بندها باید امروز مورد توافق قرار گیرند.» به گفته وی، تفاهم اولیه در قالب یادداشت تفاهمی تنظیم میشود که از طریق پاکستان – تنها کانال ارتباطی در این گفتوگوها – بهصورت الکترونیکی نهایی خواهد شد.
پایگاه خبری آکسیوس روز یکشنبه گزارش داده بود که ایالات متحده، ایران و میانجیهای منطقهای در حال گفتوگو درباره آتشبسی ۴۵ روزه به عنوان بخشی از یک توافق دو مرحلهای هستند که میتواند به پایان دائمی جنگ منجر شود. این رسانه به نقل از منابع آمریکایی، اسرائیلی و منطقهای این خبر را منتشر کرده بود.
منبع مذکور به رویترز گفت ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، «تمام طول شب» با جِیدی ونس معاون رئیسجمهور آمریکا، استیو ویتکاف فرستاده ویژه، و عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران در تماس بوده است.
طبق این پیشنهاد، آتشبس فوراً اجرایی میشود و تنگه هرمز بار دیگر بازگشایی خواهد شد. سپس ۱۵ تا ۲۰ روز برای تکمیل توافق جامعتر در نظر گرفته شده است. این توافق که به طور موقت «پیمان اسلامآباد» نام گرفته، شامل چارچوبی منطقهای برای مدیریت تنگه خواهد بود و گفتوگوهای نهایی حضوری در اسلامآباد برگزار میشود.
مقامات آمریکا و ایران بلافاصله به این گزارش واکنشی نشان ندادهاند. طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان نیز از اظهار نظر خودداری کرده است.
مقامات ایرانی پیشتر به رویترز گفته بودند تهران در پی برقراری آتشبس دائمی همراه با تضمینهایی است مبنی بر اینکه دیگر هدف حمله آمریکا و اسرائیل قرار نخواهد گرفت. آنان گفتهاند که از سوی میانجیهایی از جمله پاکستان، ترکیه و مصر پیامهایی دریافت کردهاند.
به گفته منبع یادشده، توافق نهایی احتمالاً شامل تعهدات ایران برای عدم پیگیری برنامه سلاح هستهای در ازای کاهش تحریمها و آزادسازی داراییهای بلوکهشده خواهد بود.
دو منبع پاکستانی گفتند با وجود شدت گرفتن تلاشهای دیپلماتیک و نظامی، ایران هنوز تعهدی نداده است.
یکی از منابع اظهار داشت: «ایران هنوز پاسخی نداده است.» وی افزود طرحهای پیشنهادی که با حمایت پاکستان، چین و ایالات متحده برای آتشبس موقت ارائه شدهاند، تاکنون با هیچ تعهدی از سوی تهران روبهرو نشدهاند.
مقامات چینی نیز در واکنش به درخواستها برای اظهار نظر پاسخی فوری ندادهاند.
این تلاش دیپلماتیک تازه در شرایطی صورت میگیرد که تشدید درگیریها نگرانیهایی را درباره اختلال در مسیر کشتیرانی از تنگه هرمز – شریان حیاتی تأمین نفت جهانی – برانگیخته است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در روزهای اخیر به طور علنی خواستار پایان سریع درگیریها شده و هشدار داده است در صورت عدم دستیابی به آتشبس در مدت کوتاهی، پیامدهایی در پی خواهد داشت.
این درگیریها موجب افزایش نوسان در بازارهای انرژی شده و معاملهگران تحولات مرتبط با جریان عبور نفت از تنگه هرمز را با دقت دنبال میکنند.
خبرگزاری رویترز / ۶ آوریل ۲۰۲۶
