وزیر دفاع اسرائیل، «ایسرائیل کاتز»، اعلام کرد وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی ایران، «اسماعیل خطیب»، در جریان حمله هوایی اسرائیل به تهران در شب گذشته کشته شده است. او افزود که امروز «شگفتیهای قابل توجهی» در راه است.
به گفته کاتز که سخنانش در جریان ارزیابی امنیتی و بر اساس بیانیه دفتر او منتشر شده، «امروز، در تمامی جبههها، شگفتیهای مهمی در پیش است که جنگی را که علیه ایران و حزبالله لبنان در حال پیشبرد آن هستیم، تشدید خواهد کرد.»
او افزود: «شدت حملات در ایران رو به افزایش است. وزیر اطلاعات ایران، خطیب، نیز شب گذشته از میان برداشته شد.»
به گفته وزیر دفاع اسرائیل، او و نخستوزیر بنیامین نتانیاهو به ارتش اسرائیل «اجازه دادهاند هر مقام بلندپایه ایرانی را حذف کند... بدون نیاز به تأیید اضافی.»
کشتهشدن اسماعیل خطیب پس از ترور علی لاریجانی و فرمانده نیروهای بسیج در دوشنبهشب، مهمترین ترور در ایران از آغاز جنگ تاکنون به شمار میآید.
اسماعیل خطیب از اوت ۲۰۲۱، همزمان با روی کار آمدن ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور تندرو پیشین ایران، به عنوان وزیر اطلاعات منصوب شد. پس از کشتهشدن رئیسی در سانحه سقوط بالگرد و جایگزینی او با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور جدید ایران تصمیم گرفت خطیب را در سمت خود حفظ کند؛ اقدامی غیرمعمول چرا که در سنت سیاسی جمهوری اسلامی، روسایجمهور جدید معمولاً وزرای کلیدی را با افراد نزدیک به خود جایگزین میکنند.
خطیب، چهرهای نزدیک به خامنهای برای مهار پزشکیان
با این حال، خطیب از نزدیکان آیتالله علی خامنهای محسوب میشود و ناظران او را چهرهای تندرو میدانند که میتواند رویکرد میانهروتر پزشکیان را مهار کند.
در سالهای گذشته سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بهتدریج بخشهایی از اختیارات و حوزه نفوذ وزارت اطلاعات را به دست گرفته بود، وضعیتی که موجب اصطکاک و رقابت میان دو نهاد شد. رئیسی، برخلاف حسن روحانی رئیسجمهور پیشین، روابط بسیار نزدیکتری با سپاه داشت. خطیب نیز بخش عمده دوران کاری خود را در سازمان اطلاعات سپاه گذرانده بود. هنگامی که رئیسی خطیب را از سپاه به وزارت اطلاعات منتقل کرد، این اقدام در عمل بخشی از اختیارات اطلاعاتی جدید سپاه را تثبیت کرد.
گفته میشود خامنهای با حفظ خطیب در وزارت اطلاعات، درصدد تقویت جایگاه برتر سپاه در ساختار امنیتی کشور بود.
در حالیکه خامنهای سپاه را نهادی وفادارتر و ایدئولوژیکتر نسبت به اهداف خود میداند، *جروزالمپست* گزارش داده است که از دید مقامهای اطلاعاتی سازمانهای سیا (CIA) و موساد، وزارت اطلاعات ایران حرفهایتر و کارآمدتر از دستگاه اطلاعاتی سپاه ارزیابی میشود.
بر اساس این گزارش، اگر در سپاه انتصابات اطلاعاتی گاهی بر پایه وفاداری ایدئولوژیک انجام میشود، در وزارت اطلاعات معمولاً ارتقا بر اساس مهارتهای برجسته جاسوسی ممکن است.
در نهایت، مقامهای سیا و موساد حتی رشد و گسترش نفوذ اطلاعات سپاه در برابر وزارت اطلاعات را به سود خود میدانند، چون سپاه را در مقایسه با وزارت اطلاعات اندکی کممهارتتر و کمتهدیدتر تلقی میکنند.
