اندکی پیش از آنکه ایالات متحده و اسرائیل آماده اجرای حمله به ایران شوند، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) موفق شد محل یکی از مهمترین اهداف را شناسایی کند: آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران.
به گفته افراد آگاه از این عملیات، سیا ماهها رهبر ایران را زیر نظر داشت و به تدریج با اطمینان بیشتری از محل استقرار و الگوهای جابهجایی او آگاه شده بود. سپس این سازمان اطلاع یافت که صبح روز شنبه نشستی از مقامهای عالیرتبه ایران در یک مجموعه رهبری در قلب تهران برگزار خواهد شد. مهمتر از همه، سیا دریافت که رهبر جمهوری اسلامی نیز در این محل حضور خواهد داشت.
بر اساس گفته مقامهای مطلع از روند تصمیمگیری، ایالات متحده و اسرائیل تصمیم گرفتند زمان حمله خود را تا حدی تغییر دهند تا از این اطلاعات تازه بهرهبرداری کنند.
این اطلاعات، فرصتی مهم در اختیار دو کشور قرار داد تا به یک پیروزی حیاتی و زودهنگام دست یابند: حذف مقامهای ارشد ایرانی و کشتن آیتالله خامنهای.
حذف فوقالعاده سریع رهبر جمهوری اسلامی بازتابدهنده هماهنگی نزدیک و تبادل اطلاعاتی گسترده میان آمریکا و اسرائیل در آستانه حمله بود، و همچنین نشاندهنده عمق اطلاعاتی بود که این دو کشور بهویژه پس از جنگ ۱۲ روزه سال گذشته درباره رهبری ایران به دست آورده بودند. این عملیات همچنین ناکامی رهبران ایران در اتخاذ تدابیر احتیاطی کافی برای جلوگیری از افشای موقعیتشان را نشان داد، آن هم در شرایطی که هم اسرائیل و هم آمریکا بهطور آشکار نشانههایی از آمادگی برای جنگ ارسال کرده بودند.
به گفته افراد مطلع از جزئیات اطلاعاتی، سیا اطلاعات خود — که «دقت بسیار بالا» درباره موقعیت آیتالله خامنهای ارائه میداد — در اختیار اسرائیل قرار داد.
این افراد و دیگر کسانی که جزئیات عملیات را مطرح کردند، به دلیل حساسیت موضوعات اطلاعاتی و برنامهریزی نظامی، به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند.
اسرائیل با استفاده از اطلاعات آمریکا و منابع اطلاعاتی خود، عملیاتی را اجرا کرد که ماهها در حال برنامهریزی آن بود: ترور هدفمند رهبران ارشد ایران.
جزئیات عملیات
دولتهای آمریکا و اسرائیل که در ابتدا قصد داشتند حمله را در شب و تحت پوشش تاریکی انجام دهند، تصمیم گرفتند زمان عملیات را تغییر دهند تا از اطلاعات مربوط به گردهمایی در مجتمع دولتی تهران در صبح شنبه بهره ببرند.
قرار بود این نشست در محلی برگزار شود که دفتر ریاستجمهوری ایران، دفتر رهبر جمهوری اسلامی و شورای عالی امنیت ملی در آن قرار دارند.
اسرائیل تشخیص داده بود که این گردهمایی شامل مقامهای ارشد دفاعی ایران خواهد بود، از جمله محمد پاکپور، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؛ عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع؛ دریادار علی شمخانی، رئیس شورای نظامی؛ سید مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران؛ محمد شیرازی، معاون وزیر اطلاعات؛ و دیگر مقامها.
این عملیات حدود ساعت ۶ صبح به وقت اسرائیل آغاز شد، زمانی که جنگندهها از پایگاههای خود به پرواز درآمدند. این حمله به تعداد نسبتاً کمی هواپیما نیاز داشت، اما این جنگندهها به مهمات دوربرد و بسیار دقیق مجهز بودند.
دو ساعت و پنج دقیقه پس از برخاستن جنگندهها، حدود ساعت ۹:۴۰ صبح به وقت تهران، موشکهای دوربرد به این مجتمع اصابت کردند. هنگام حمله، مقامهای ارشد امنیت ملی ایران در یکی از ساختمانهای این مجموعه حضور داشتند و آقای خامنهای در ساختمانی دیگر در نزدیکی آن قرار داشت.
یک مقام دفاعی اسرائیل در پیامی که نیویورک تایمز آن را بررسی کرده نوشت: «حمله صبح امروز بهطور همزمان در چند نقطه تهران انجام شد که در یکی از آنها چهرههای ارشد رده سیاسی-امنیتی ایران گرد هم آمده بودند.»
این مقام افزود که با وجود آمادگیهای ایران برای جنگ، اسرائیل توانست در حمله به این مجتمع به «غافلگیری تاکتیکی» دست یابد.
کاخ سفید و سازمان سیا از اظهار نظر در اینباره خودداری کردند.
روز یکشنبه، خبرگزاری رسمی ایران (ایرنا) مرگ دو فرمانده بلندپایه نظامی را که اسرائیل مدعی کشته شدن آنها در روز شنبه شده بود، تأیید کرد: دریادار شمخانی و سرلشکر پاکپور.
افراد مطلع از عملیات، آن را حاصل اطلاعات دقیق و ماهها برنامهریزی توصیف کردند.
در ماه ژوئن گذشته، زمانی که برنامهریزی برای حمله به اهداف هستهای ایران در جریان بود، رئیسجمهور ترامپ اعلام کرده بود که ایالات متحده میداند آیتالله خامنهای کجا پنهان شده و میتوانست او را به قتل برساند.
یک مقام پیشین آمریکایی گفت آن اطلاعات بر همان شبکهای متکی بود که ایالات متحده روز شنبه نیز به آن اتکا کرد.
اما از آن زمان تاکنون، به گفته این مقام سابق و دیگر افراد آگاه از اطلاعات، دادههایی که آمریکا توانسته جمعآوری کند تنها بهبود یافته است. این مقام سابق افزود که در جریان جنگ ۱۲ روزه، ایالات متحده اطلاعات بیشتری درباره نحوه ارتباطات و جابهجایی رهبر جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران در شرایط فشار به دست آورد. آمریکا از این دانش برای تقویت توانایی خود در ردیابی آیتالله خامنهای و پیشبینی تحرکات او استفاده کرد.
ایالات متحده و اسرائیل همچنین اطلاعات دقیقی درباره محل استقرار برخی افسران کلیدی اطلاعاتی ایران گردآوری کرده بودند. به گفته افراد آگاه از عملیات، در حملات تکمیلی پس از هدف قرار دادن مجتمع رهبری در روز شنبه، محل اقامت برخی از مقامهای اطلاعاتی نیز مورد اصابت قرار گرفت.
بر اساس گفته افراد مطلع از عملیات، مقام ارشد اطلاعاتی ایران از این حملات جان سالم به در برد، اما ردههای بالای دستگاههای اطلاعاتی ایران بهشدت آسیب دیدند.
جولیان ای. بارنز، رونن برگمن، اریک اشمیت و تایلر پیجر
نیویورک تایمز / اول مارس ۲۰۲۶
