منابع آگاه به وبسایت «اکسیوس» گفتهاند دولت دونالد ترامپ در حال بررسی طرحهایی برای اشغال یا محاصره جزیره خارک با هدف واداشتن ایران به بازگشایی تنگه هرمز است.
اهمیت موضوع: به گفته منابع، تا زمانی که ترامپ نتواند تسلط ایران بر خطوط کشتیرانی در تنگه را از بین ببرد، پایان جنگ بر اساس شرایط مورد نظر او امکانپذیر نیست. در همین حال، بهای جهانی انرژی به سرعت در حال افزایش است.
اما هرگونه اقدام برای تصرف جزیره خارک ــ که تنها ۱۵ مایل از ساحل فاصله دارد و حدود ۹۰ درصد نفت خام صادراتی ایران در آن فرآوری میشود ــ میتواند نیروهای آمریکایی را مستقیماً در معرض خطر درگیری قرار دهد.
بر همین اساس، این عملیات احتمالی تنها پس از تضعیف بیشتر توان نظامی ایران در اطراف تنگه هرمز آغاز خواهد شد. یکی از منابع آگاه به دیدگاههای کاخ سفید گفته است: «حدود یک ماه زمان نیاز داریم تا با حملات بیشتر، توان ایرانیها را کاهش دهیم، جزیره را بگیریم و سپس از آن در مذاکرات استفاده کنیم.»
به گفته منابع، چنین عملیاتی در صورت تأیید، مستلزم اعزام نیروهای بیشتر خواهد بود. سه یگان تفنگداران دریایی در حال اعزام به منطقهاند و کاخ سفید و پنتاگون احتمالاً نیروهای بیشتری نیز خواهند فرستاد.
اظهارات مقامهای آمریکایی: یک مقام ارشد دولت آمریکا به اکسیوس گفت: «او (ترامپ) میخواهد تنگه هرمز باز باشد. اگر لازم باشد برای این کار جزیره خارک را بگیرد، این اتفاق خواهد افتاد. اگر تصمیم بگیرد حملهای از ساحل انجام دهد، آن هم انجام میشود. اما هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده است.»
مقام ارشد دیگری گفت: «در همه دولتها، از جمله دولت ترامپ، همیشه نیروهای زمینی درگیر بودهاند. میدانم رسانهها روی این موضوع حساسیت دارند و سیاست در آن دخیل است، اما رئیسجمهور هر کاری را که درست بداند انجام خواهد داد.»
وی افزود که هیچ تصمیم نهایی درباره اعزام نیرو گرفته نشده است.
سناتور تام کاتن، رئیس کمیته اطلاعات سنای آمریکا، نیز گفت ترامپ «عاقلانه» عمل کرده که گزینه اقدام زمینی را منتفی نکرده است، هرچند موضع خود را درباره حمایت از چنین اقدامی روشن نساخت.
او بستن تنگه هرمز را نشانهای از «استیصال ایران» دانست و گفت ترامپ برای چنین موقعیتی «طرحهای متعددی» آماده دارد.
در سوی دیگر: با وجود اهمیت حیاتی جزیره خارک برای صنعت نفت ایران، کارشناسان تردید دارند که تصرف آن بتواند تهران را به پذیرش شرایط ترامپ وادارد.
دریادار بازنشسته مارک مونتگومری به اکسیوس گفت چنین مأموریتی میتواند بدون تضمین موفقیت، میزان خطر را برای نیروهای آمریکایی بهطور غیرضروری افزایش دهد.
او افزود: «اگر خارک را بگیریم، ایران شیر نفت را از همان طرف میبندد. کنترل تولید نفت در دست ما نیست.»
مونتگومری احتمال داد که پس از حدود دو هفته حملات دیگر برای تضعیف توان نظامی ایران، آمریکا ناوشکنها و هواپیماهای خود را برای اسکورت نفتکشها وارد تنگه کند تا نیازی به تهاجم زمینی نباشد.
پیشزمینه: ترامپ در ابتدا قصد داشت پیش از سفر برنامهریزیشدهاش به چین در پایان ماه مارس، جنگ را پایان دهد. اما بحران در تنگه باعث شده او این سفر را به تعویق بیندازد و جنگ را بیش از پیش ادامه دهد.
به گفته دو منبع آگاه، هفته گذشته ارتش آمریکا حملات هوایی گستردهای به دهها هدف نظامی در جزیره خارک انجام داد. مقامهای آمریکایی این حمله را «هشداری مستقیم» برای واداشتن ایران به بازگشایی تنگه دانستند.
با این حال، این حمله گامی مقدماتی نیز برای تضعیف توان نظامی ایران در جزیره و آمادهسازی امکان عملیات زمینی بود.
ترامپ روز پنجشنبه گفت: «میتوانیم هر وقت بخواهیم جزیره را نابود کنیم. من آن را جزیره کوچکی مینامم که کاملاً بیدفاع آنجاست. ما همه چیز را جز لولهها هدف قرار دادیم؛ چون بازسازی آن لولهها برایشان سالها زمان میبرد.»
او همچنین افزود: «من نیرو به جایی اعزام نکردهام، اما اگر قرار بود بفرستم، قطعاً به شما نمیگفتم.»
پشت پرده: سه منبع گفتهاند که اعزام نیروهای زمینی برای اشغال جزیره خارک به طور جدی در حال بررسی است. گزینه دیگر، اعمال محاصره دریایی و جلوگیری از رسیدن نفتکشها به جزیره است. یکی از منابع افزود مشاوران حقوقی پنتاگون درباره قانونی بودن چنین اقداماتی نیز نظر مشورتی ارائه کردهاند.
گام بعدی: قرار است در روزهای آینده، یک نیروی اعزامی تفنگداران دریایی با حدود ۲۵۰۰ نفر وارد منطقه شود و دو واحد مشابه نیز در مسیرند.
کاخ سفید و پنتاگون همچنان در حال گفتوگو درباره اعزام نیروهای بیشتر هستند، هرچند هنوز تصمیم نهایی اتخاذ نشده است. خبر اعزام نیروها نخستین بار از سوی «نیوزمکس» و «رویترز» گزارش شد.
یکی از منابع هشدار داد که نیروهای تفنگداران دریایی ممکن است مأموریتهای دیگری نیز در منطقه داشته باشند، از جمله تخلیه کارکنان سفارتخانهها در صورت نیاز.
